Αντλία θερμότητας: πόσο ρεύμα καίει και ποιο τιμολόγιο να διαλέξεις

Μια αντλία θερμότητας δεν παράγει θερμότητα, τη μεταφέρει: τραβάει ζέστη από τον εξωτερικό αέρα και τη σπρώχνει μέσα στο σπίτι, οπότε η ίδια κιλοβατώρα ρεύματος βγαίνει τρεις ως τέσσερις θερμικές. Εκεί τελειώνει το εύκολο μισό του ερωτήματος. Το άλλο μισό είναι η κατανάλωση ρεύματος σε ευρώ: ποια τιμή πληρώνει η κάθε κιλοβατώρα, ποιο τιμολόγιο ταιριάζει σε ένα σπίτι που ζεσταίνεται έτσι και τι κάνει η κλιμακωτή χρέωση των ΥΚΩ όταν ανεβαίνει ο μετρητής. Αυτή η σελίδα απαντάει και τα δύο, με τις τιμές του μητρώου τιμολογίων του μήνα.

Πόσο ρεύμα καίει μια αντλία θερμότητας;

Ένας αριθμός τα ορίζει όλα: ο εποχιακός συντελεστής απόδοσης (SCOP), δηλαδή πόσες θερμικές κιλοβατώρες βγάζει η μονάδα από μία κιλοβατώρα ρεύματος, μετρημένες σε ολόκληρη περίοδο θέρμανσης και όχι σε μία καλή στιγμή.

Πάρε ένα διαμέρισμα που χρειάζεται 1.000 θερμικές kWh τον μήνα μέσα στον χειμώνα. Με εποχιακό συντελεστή 3,5 η αντλία τις παραδίδει με 286 ηλεκτρικές kWh. Σε 3,0 γίνονται 333, σε 4,0 πέφτουν στις 250. Η ίδια ζέστη, τρεις διαφορετικές καταναλώσεις, καμία επιλογή τιμολογίου ενδιάμεσα.

Το εύρος δεν είναι δικό μας: ΤΟΤΕΕ 20701-1/2017, πίνακας εποχιακού SCOP με πηγή τον εξωτερικό αέρα: 3,7 σε κατοικίες με θερμοκρασία μέσου κάτω από 35 °C (ενδοδαπέδιο) και 3,3 στους 35–45 °C. Το εύρος 3–4 αντιστοιχεί στις τάξεις A+ έως A+++ της ενεργειακής σήμανσης.

Τρία πράγματα κρύβονται πίσω από τον έναν αριθμό.

• Είναι μέσος όρος περιόδου. Στις πιο κρύες μέρες πέφτει, και τότε ακριβώς ζητάει ο χώρος τις περισσότερες κιλοβατώρες. Ο μηνιαίος λογαριασμός του Ιανουαρίου δεν μοιάζει με τον μέσο όρο της σεζόν.
• Τον ορίζει η θερμοκρασία του νερού. Όσο χαμηλότερη τη ζητάς, τόσο ψηλότερος βγαίνει ο συντελεστής — γι' αυτό η ίδια μονάδα αποδίδει αλλιώς σε ενδοδαπέδιο και αλλιώς σε σώματα καλοριφέρ.
• Η αντίσταση εφεδρείας δεν μετράει μέσα του. Οι περισσότερες μονάδες έχουν ηλεκτρική αντίσταση που αναλαμβάνει στις πολύ χαμηλές θερμοκρασίες. Όσο δουλεύει αυτή, το σπίτι χρεώνεται ένα προς ένα, σαν θερμοπομπός.

Πώς τα πάει η αντλία απέναντι σε κλιματιστικό, θερμοπομπό και θερμοσυσσωρευτή, στον οδηγό για τη θέρμανση με ρεύμα.

Πόσο κοστίζει η αντλία θερμότητας τον μήνα;

Η τιμή που μετράει είναι η οριακή, και μετριέται πάνω σε ένα συγκεκριμένο νοικοκυριό: 300 kWh τον μήνα χωρίς θέρμανση, συν άλλες 300 για να ζεσταθεί. Εκεί η κάθε επιπλέον κιλοβατώρα κοστίζει 0,188 €/kWh, από 0,109 €/kWh τιμή προμήθειας στο φθηνότερο τιμολόγιο του μητρώου χωρίς κλιμάκιο (ΔΕΗ — myHome4All OneRate) συν 0,079 €/kWh ρυθμιζόμενες χρεώσεις. Το πάγιο δεν μπαίνει μέσα, γιατί το πληρώνεις και τους μήνες που δεν ζεσταίνεσαι. Πηγή τιμών: ΡΑΑΕΥ, μητρώο καταχωρημένων τιμολογίων προμήθειας, Αύγουστος 2026.

Πάνω σε αυτή την τιμή, οι 1.000 θερμικές kWh του παραδείγματος κοστίζουν 53,69 € τον μήνα με συντελεστή 3,5 — από 46,98 € ως 62,64 € στα δύο άκρα του εύρους. Και τα τρία νούμερα κρατούν σταθερό το σκαλοπάτι στο οποίο χρεώνεται η μία ρυθμιζόμενη χρέωση με κλιμακωτή κλίμακα, το σκαλοπάτι αυτού του νοικοκυριού· τι γίνεται όταν η συσκευή μετακινήσει το σπίτι σε άλλο σκαλοπάτι, παρακάτω.

Ανά θερμική κιλοβατώρα είναι 0,047 – 0,063 €/kWh: φθηνότερα από κάθε άλλη ηλεκτρική συσκευή και από τον λέβητα πετρελαίου, δηλαδή από κάθε τρόπο θέρμανσης που τιμολογεί αυτή η σύγκριση. Πώς προκύπτει η κατάταξη και τι μένει έξω από αυτήν, στη μεθοδολογία.

Ένα μέγεθος δεν μπαίνει σε καμία από τις παραπάνω γραμμές: η αγορά. Μια αντλία θερμότητας αέρα-νερού με τα τερματικά της είναι επένδυση χιλιάδων ευρώ, και η απόσβεσή της εξαρτάται από τιμές που δεν δημοσιεύει κανένα μητρώο. Ό,τι υπολογίζεται εδώ είναι κόστος λειτουργίας.

Ποιο τιμολόγιο συμφέρει με αντλία θερμότητας;

Το πρώτο που αλλάζει είναι το μέγεθος του λογαριασμού. Το ίδιο σπίτι, από 300 kWh τον μήνα χωρίς θέρμανση, πάει στις 586 με την αντλία αναμμένη — και η σύγκριση τιμολογίων που έκανες το καλοκαίρι δεν είναι η ίδια σύγκριση. Βάλε τις χειμερινές σου κιλοβατώρες στον υπολογιστή ρεύματος ή δες ολόκληρο τον πίνακα τιμολογίων ρεύματος.

Το δεύτερο είναι ότι τα τιμολόγια με κλιμάκιο βγαίνουν εκτός. Ένα προϊόν που τιμολογεί μόνο ως ένα όριο κατανάλωσης δεν έχει δημοσιευμένη τιμή για τις κιλοβατώρες πάνω από αυτό, και η θέρμανση ζει ακριβώς εκεί πάνω.

Το τρίτο είναι η ερώτηση που ρωτούν όλοι: νυχτερινό ή όχι. Η φθηνότερη δημοσιευμένη νυχτερινή τιμή του μητρώου είναι 0,105 €/kWh (ΔΕΗ — myHome EnterTwo 06.26) και ρίχνει την οριακή κιλοβατώρα από 0,188 €/kWh στα 0,184 €/kWh, δηλαδή κάτω από 2%. Το ίδιο προϊόν χρεώνει την ημέρα 0,145 €/kWh, αρκετά πάνω από την τιμή του φθηνότερου ενιαίου τιμολογίου: τη φθηνή νύχτα την πληρώνεις με ακριβότερη μέρα.

Για το σπίτι του παραδείγματος η αριθμητική κλείνει το θέμα. Ακόμη κι αν όλες οι κιλοβατώρες της θέρμανσης έπεφταν μέσα στη μειωμένη ζώνη, το φθηνότερο διζωνικό τιμολόγιο βγάζει 82,53 € κόστος προμήθειας τον μήνα, όταν το φθηνότερο μονοζωνικό βγάζει 70,66 €. Για να αντιστραφεί, θα έπρεπε να πέφτει μέσα στη ζώνη το 100% της κατανάλωσης — ολόκληρος ο μετρητής, ψυγείο και φώτα μαζί.

Ένα κομμάτι της κοινής λογικής πάντως στέκει, και αξίζει να ειπωθεί σωστά. Οι ώρες της μειωμένης ζώνης τον χειμώνα είναι 12:00 – 15:00 και 02:00 – 05:00. Η μεσημβρινή ζώνη πέφτει μέσα σε πραγματικές ώρες θέρμανσης και στο ζεστότερο κομμάτι της ημέρας, εκεί δηλαδή όπου η αντλία αποδίδει καλύτερα· η νυχτερινή πέφτει στις πιο κρύες ώρες του εικοσιτετραώρου, όπου αποδίδει χειρότερα. Το εμπόδιο δεν είναι λοιπόν οι ώρες, είναι οι τιμές των διζωνικών προϊόντων αυτόν τον μήνα. Ωράρια, κόστος μετρητή και ποσοστά, στη σελίδα για το νυχτερινό ρεύμα.

Τι κάνει η κλίμακα των ΥΚΩ σε ένα σπίτι με αντλία;

Η ρυθμιζόμενη χρέωση με τα σκαλοπάτια είναι οι Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ). Σε μηνιαίους όρους, με σταθερή κατανάλωση μέσα στην περίοδο όπως στη μεθοδολογία, τα σκαλοπάτια είναι τρία: ως τις 400 kWh χρεώνεται 0,0069 €/kWh, από εκεί ως τις 500 kWh 0,05 €/kWh και πάνω από αυτές 0,085 €/kWh.

Η κλίμακα δεν διαβάζει τον θερμοστάτη, διαβάζει τον μετρητή: μετράει ολόκληρη την κατανάλωση του σπιτιού. Γι' αυτό η απόδοση της συσκευής δεν διαιρεί μόνο τις κιλοβατώρες της θέρμανσης — τις μετακινεί και σε φθηνότερο σκαλοπάτι. Η ίδια ζέστη, οι 1.000 θερμικές kWh, πάνω σε βάση 300 kWh:

Πηγή κλίμακας: ΥΚΩ οικιακής χρήσης, κλιμακωτή χρέωση ανά τετράμηνο, όπως τη δημοσιεύουν οι πάροχοι στους πίνακες ρυθμιζόμενων χρεώσεων.

Το ίδιο διαβασμένο ανάποδα δίνει το πρακτικό όριο. Με εποχιακό συντελεστή 3,5, το σπίτι του παραδείγματος μένει στο πρώτο σκαλοπάτι ως τις 350 θερμικές kWh τον μήνα και στο δεύτερο ως τις 700. Με θερμοπομπό τα ίδια δύο όρια πέφτουν στις 100 και στις 200 θερμικές kWh: το περιθώριο μικραίνει ακριβώς όσο και ο συντελεστής απόδοσης.

Δύο πράγματα να κρατήσεις. Η κλίμακα μετριέται ανά τετράμηνο, και το χειμερινό τετράμηνο είναι ακριβώς αυτό που κρατάει τη θέρμανση: μια χρονιά με χαμηλό μέσο όρο μπορεί κάλλιστα να έχει ένα τετράμηνο στο ακριβό σκαλοπάτι. Και η χρέωση είναι ίδια σε κάθε πάροχο, οπότε δεν αλλάζει την κατάταξη των τιμολογίων — αλλάζει μόνο πόσο κοστίζει η επιπλέον κιλοβατώρα.

Πότε δεν συμφέρει η αντλία θερμότητας;

Όταν το κτίριο ζητάει πολλές θερμικές kWh. Ο συντελεστής απόδοσης πολλαπλασιάζει· πόσες κιλοβατώρες χρειάζεσαι το ορίζουν η μόνωση, τα κουφώματα και ο προσανατολισμός. Σε σπίτι χωρίς μόνωση το ποσοστό που κερδίζει η μονάδα εφαρμόζεται πάνω σε πολύ μεγαλύτερο νούμερο, και ο λογαριασμός μένει βαρύς παρότι η συσκευή δουλεύει σωστά.

Όταν τα τερματικά ζητούν ψηλή θερμοκρασία νερού. Παλιά σώματα καλοριφέρ σχεδιάστηκαν για πολύ θερμότερο νερό από αυτό στο οποίο μετριέται ο εποχιακός συντελεστής — η τεχνική οδηγία δίνει τιμή για ενδοδαπέδιο και για νερό 35–45 °C, και τίποτα πιο πάνω. Η αντικατάσταση των τερματικών είναι μέρος του κόστους της εγκατάστασης, όχι λεπτομέρεια.

Όταν η μονάδα είναι μεγαλύτερη απ' όσο χρειάζεται. Μια υπερδιαστασιολογημένη αντλία δουλεύει με συνεχείς εκκινήσεις και στάσεις αντί για σταθερή λειτουργία σε χαμηλό φορτίο, και η πραγματική της απόδοση απομακρύνεται από την ετικέτα. Η ισχύς δεν βγαίνει από τα τετραγωνικά, βγαίνει από τις θερμικές απώλειες του συγκεκριμένου κτιρίου.

Όταν το κρύο είναι διαρκές. Σε ορεινό κλίμα η μονάδα δουλεύει πολλές ώρες κάτω από τη θερμοκρασία σχεδιασμού της, με την αντίσταση εφεδρείας αναμμένη· τότε το κόστος πλησιάζει τη γραμμή του θερμοπομπού.

Όταν η εναλλακτική είναι ήδη πληρωμένη. Ένας λέβητας που υπάρχει και συντηρείται δεν έχει κόστος αγοράς, οπότε η σύγκριση γίνεται μόνο σε λειτουργία. Είναι στον οδηγό ρεύμα ή πετρέλαιο για θέρμανση.

Τα παραπάνω είναι στοιχεία για να συγκρίνεις, όχι σύσταση.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο ρεύμα καίει η αντλία θερμότητας;

Για ένα διαμέρισμα που χρειάζεται 1.000 θερμικές κιλοβατώρες τον μήνα μέσα στον χειμώνα, από 250 ως 333 ηλεκτρικές κιλοβατώρες, ανάλογα με τον εποχιακό συντελεστή απόδοσης — που η τεχνική οδηγία τοποθετεί από 3,0 ως 4,0. Ο αριθμός δεν είναι σταθερός μέσα στη σεζόν: πέφτει στις πιο κρύες μέρες και όταν τα σώματα ζητούν ψηλότερη θερμοκρασία νερού.

Πόσο κοστίζει η αντλία θερμότητας τον μήνα;

Με τις τιμές του μητρώου της ΡΑΑΕΥ για τον Αύγουστο 2026, από 47 ως 63 € για τις ίδιες 1.000 θερμικές κιλοβατώρες, δηλαδή 0,047 ως 0,063 € η θερμική κιλοβατώρα. Ο υπολογισμός γίνεται σε νοικοκυριό που καίει 300 kWh τον μήνα χωρίς θέρμανση και προσθέτει άλλες 300 για να ζεσταθεί, και κρατάει σταθερό το σκαλοπάτι των κλιμακωτών ΥΚΩ αυτού του νοικοκυριού. Είναι η φθηνότερη θερμική κιλοβατώρα από κάθε άλλη ηλεκτρική συσκευή και από τον λέβητα πετρελαίου. Οι τιμές είναι χωρίς ΦΠΑ και χωρίς το πάγιο, που το πληρώνεις και με τη θέρμανση σβηστή.

Συμφέρει η αντλία θερμότητας με νυχτερινό τιμολόγιο;

Με τα τιμολόγια αυτού του μήνα, όχι. Η φθηνότερη δημοσιευμένη νυχτερινή τιμή ρίχνει την οριακή κιλοβατώρα κατά λιγότερο από 2%, ενώ το ίδιο προϊόν χρεώνει ακριβότερα τις υπόλοιπες ώρες. Για ένα σπίτι στις 586 κιλοβατώρες τον μήνα, το φθηνότερο διζωνικό βγάζει 82,53 € κόστος προμήθειας ακόμη κι αν όλη η θέρμανση πέσει μέσα στη μειωμένη ζώνη, όταν το φθηνότερο μονοζωνικό βγάζει 70,66 €.

Πόσα kW αντλία θερμότητας χρειάζομαι για 100 τετραγωνικά;

Δεν προκύπτει από τα τετραγωνικά. Η ισχύς βγαίνει από τις θερμικές απώλειες του συγκεκριμένου κτιρίου — μόνωση, κουφώματα, προσανατολισμός και κλιματική ζώνη, με τα δεδομένα ανά περιοχή να δίνονται στην ΤΟΤΕΕ 20701-1/2017 — και υπολογίζεται από μηχανικό. Εμπειρικός κανόνας ανά τετραγωνικό δεν υπάρχει σε επίσημη πηγή, και μια μονάδα μεγαλύτερη από όσο χρειάζεται αποδίδει χειρότερα, όχι καλύτερα.

Τι σημαίνει SCOP 3,5;

Ότι η μονάδα αποδίδει κατά μέσο όρο 3,5 κιλοβατώρες θερμότητας για κάθε κιλοβατώρα ρεύματος, μετρημένες σε ολόκληρη περίοδο θέρμανσης και όχι σε μία στιγμή. Ο κανονισμός (ΕΕ) 813/2013 απαιτεί από κάθε νέα αντλία θερμότητας τουλάχιστον 110% εποχιακή ενεργειακή απόδοση θέρμανσης χώρου, μέγεθος που υπολογίζεται πάνω στο SCOP, και η ενεργειακή σήμανση του κανονισμού 811/2013 το μεταφράζει σε τάξεις A+ έως A+++.